Tokotrienole a sprawa ksenoandrogenów

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: ksenoandrogeny, androgeny, testosteron, DHT, witamina E, alfa tokoferol, gamma tokotrienol, IGF-1, MGF, anabolizm białek, kinaza mTOR.

Ogólnym mianem androgenów określamy męskie hormony płciowe, co dla większości Czytelników nie jest zapewne tajemnicą. Hormony to molekuły sygnałowe regulujące procesy życiowe, wytwarzane we wnętrzu naszego organizmu, głównie w gruczołach wydzielania wewnętrznego. Dlatego androgeny powstają przede wszystkim w jądrach i nadnerczach. Jednakże w rozmaitych publikacjach możemy przeczytać również o tzw. ksenohormonach, czyli obcych hormonach, albowiem „obcy” to po grecku „ksenos”. Chodzi tutaj o substancje znajdowane w środowisku, m.in. w pożywieniu, które wprawdzie nie powstają w naszym organizmie, działają jednak po wniknięciu do niego tak samo, jak hormony. W środowisku egzystują zarówno ksenohormony niezdrowe, jak też zdrowe, ale tymi pierwszymi nie będziemy się dzisiaj zajmować. Natomiast w kontekście pożytków dla zdrowia mówi się najczęściej o ksenoestrogenach – obcych estrogenach, czyli żeńskich hormonach płciowych, takich jak np. izoflawony znajdowane w relatywnie wysokich stężeniach, w produktach sojowych. Właściwości hormonalne izoflawonów wykorzystywane są już dzisiaj szeroko w profilaktyce zdrowotnej, m.in. u kobiet po menopauzie.

Niewiele natomiast słyszymy o ksenoandrogenach, które dałoby się potencjalnie zastosować np. w przypadku andropauzy, czyli przekwitania męskiego, w celu utrzymania sprawności seksualnej oraz tężyzny fizycznej, albowiem androgeny nie tylko wpływają pozytywnie na męską sferę płciową, ale również na siłę i masę naszych mięśni. Ten drugi efekt wiąże się z aktywnością anaboliczną androgenów, czyli zdolnością wzmagania produkcji białek w tkance mięśniowej oraz innych tkankach naszego organizmu. Na ksenoandrogeny ostrzyliby też sobie bez wątpienia zęby sportowcy z dyscyplin sylwetkowych i siłowych oraz panowie korzystający z zajęć na siłowni rekreacyjnie, pracujący nad męską, muskularną sylwetką. Dlatego musimy wiedzieć, że w pożywieniu znajdujemy również ksenoandrogeny, choć długi czas ich istnienie poddawano w wątpliwość. Dlaczego jednak tak mało się o nich pisuje…? Trudno powiedzieć… więcej…

Tokotrienole – nowy sposób na wielkie muskuły

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: tokotrienole, tokoferole, witamina E, hormony anaboliczne, IGF-1, kinaza mTOR, komórki satelitarne, włókna mięśniowe, anabolizm białek, siła i masa mięśni.

Tokotrienole klasyfikowane są zwyczajowo jako molekuły z grupy witaminy E, złożonej przede wszystkim ze związków nazywanych tokoferolami. Możemy jednak uznać to za swego rodzaju zaszłość historyczną, dzisiaj bowiem już wiemy, że najszerzej rozpowszechniony w pożywieniu tokotrienol, pomimo zbliżonej budowy, wykazuje ledwie 1% aktywności najaktywniejszego tokoferolu jako witamina E. Dlatego właściwości tokotrienoli wykraczają daleko poza aktywność witaminy E. Tak więc tokotrienole, choć dużo słabsze jako witamina E, posiadają znacznie wyższe i lepiej udokumentowane zalety zdrowotne, w porównaniu z tokoferolami, szczególnie w obszarze aktywności skierowanej przeciwko nowotworom, miażdżycy, chorobom neurodegeneracyjnym, stanom zapalnym i osteoporozie. Najnowsze badania dowodzą, że reguła ta dotyczy również tkanki mięśniowej. Wprawdzie bowiem lata badań i doświadczeń klinicystów przestawiają witaminę E jako środek o umiarkowanie korzystnym działaniu na mięśnie (Bicknell, 1940; Stone, 1941; Ryan, 2010; Bobeuf, 2010, 2011; Howard, 2011; Paulsen, 2014; Labazi, 2015), to tokotrienole zdecydowanie biją ją tutaj na głowę. więcej…

Prolina – aminokwas najsilniejszy anabolicznie

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: prolina, aminokwasy, kinaza mTOR, HGF, anabolizm białek, miogeneza, hipertrofia mięśni.

Zapewne każdy Czytelnik tego artykułu sięga po suplementy uzupełniające aminokwasy, albowiem słyszał o anabolicznych właściwościach aminokwasów, które nie tylko stanowią budulec do produkcji białek, ale jednocześnie stymulują w mięśniach syntezę molekuł białkowych, aktywując kluczowy enzym zawiadujący procesami anabolicznymi – niejaką kinazę mTOR. W tym właśnie kontekście pisuje się często i wiele o leucynie (i ogólnie aminokwasach rozgałęzionych – BCAA), glutaminie czy argininie, podczas gdy o prolinie – najczęściej wcale, a jeżeli już – to niezmiernie rzadko i jedynie zdawkowo.

Prolina i muskuły

więcej…

Witamina B12 a sprawa mięśni

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: witamina B12, dibekozyd, testosteron, kortyzol, IGF-1, zasady azotowe, DNA, jądra komórkowe, komórki satelitarne, miogeneza, anabolizm białek, masa i siła mięśni.

Z zajęć na siłowni korzystamy w celu uzyskania poprawy masy i siły mięśni. Większość młodszych i starszych Panów odwiedzających salki treningowe wie, że mięśnie to nie tylko estetyka męskiej sylwetki, ale również zdrowie do późnych lat życia. Pracujące mięśnie, produkując hormony zwane ogólnie miokinami, chronią nas przed wieloma chorobami, m.in. przed nowotworami. Mięśnie są też głównym konsumentem cukru; dokąd więc ich masa pozostaje na odpowiednio wysokim poziomie, nie grozi nam cukrzyca. Korzyści zdrowotne, płynące z zajęć na siłowni można by mnożyć, to jednak temat za zupełnie odrębny artykuł. W tym miejscu należy nawiązać natomiast do tego, że amatorzy ćwiczeń z ciężarami poszukują środków wspomagających ich pracę nad dużą i silną muskulaturą. więcej…

Glutation niezbędny muskułom

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: glutation, zredukowany glutation, testosteron, anabolizm białek, miogeneza, hipertrofia mięśni.

Glutation to bodaj jedna z najciekawszych, jeżeli można użyć takiego słowa, molekuł naszego ciała. Wytwarzają go wszystkie organizmy żywe, poczynając o organizmów jednokomórkowych a kończąc na organizmie człowieka. Jest tripeptydem, czyli maleńkim białeczkiem, zbudowanym z trzech aminokwasów – kwasu glutaminowego, glicyny i cysteiny. Glutation gromadzi się w komórkach, w relatywnie wysokich stężeniach, co świadczy o jego wyjątkowym znaczeniu dla przebiegu procesów życiowych. Przylepiono mu etykietkę antyoksydantu, chroniącego komórki przed niszczycielską aktywnością wolnych rodników tlenowych. To jednak tylko szczyt góry lodowej, albowiem np. dowiedziono, że jest on absolutnie niezbędny przy produkcji białek, a więc też do aktywności hormonów anabolicznych, stymulujących produkcję białek, szczególnie zaś do aktywności testosteronu. A fakty te warto zaprezentować sportowcom i osobom korzystającym rekreacyjnie z zajęć na siłowni, albowiem produkcja (anabolizm) białek leży u podstaw hipertrofii mięśni i rozwoju tężyzny fizycznej. Amatorzy przygody z ciężarkami powinni tym bardziej zainteresować się glutationem, że związek ten nie tylko niezbędny jest w przebiegu syntezy białek mięśniowych, ale również procesu miogenezy, równie ważnego dla regeneracji i hipertrofii mięśni. więcej…

ALA: dobre wieści dla siłaczy

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: kwas alfa liponowy, ALA, TLR2, MyD88, AMPK, mTOR, NF-kB, IGF-1, testosteron, kreatyna, redukcja tłuszczu, katabolizm białek, anabolizm białek, restrukturyzacja mięśni, hipertrofia mięśni.

Kwas alfa liponowy (ALA) jest witaminopodobnym składnikiem pokarmowym, częściowo wytwarzanym w organizmie a częściowo pobieranym z pożywienia. We wczesnym okresie rozwoju witaminologii uznawano go za witaminę, gdyż – podobnie do witamin z grupy B – współpracuje z enzymami w kontroli procesów metabolicznych. Ponieważ nigdy nie udało się jednak zaobserwować objawów choroby z niedoboru (awitaminozy) ALA, dlatego skreślono ten składnik pokarmowy z listy witamin. Nie oznacza to jednak automatycznie, że możemy zapomnieć o jego uzupełnianiu. Pokarm powszedni jest ubogim źródłem ALA, a w niektórych sytuacjach metabolicznych, takich jak np. ciężki wysiłek fizyczny czy wysokie spożycie węglowodanów, wewnątrzustrojowa synteza może nie nadążać z pokryciem pełnego zapotrzebowania na kwas alfa liponowy. Badania naukowe zresztą udowodniły, że dodatkowa suplementacja ALA może chronić nas przed wieloma problemami zdrowotnymi, takimi jak np. osteoporoza, ołowica, stwardnienie rozsiane, przewlekłe zespoły bólowe, schorzenia dróg oddechowych, narządu słuchu i wzroku oraz wątroby i trzustki, czy choroby neurodegeneracyjne. Może chronić nas również przed otyłością, a właściwie przed rozwojem tzw. zespołu metabolicznego, w którym otyłości towarzyszą: cukrzyca, miażdżyca i nadciśnienie. Ponieważ podstawową funkcją pełnioną przez ALA jest pomoc w spalaniu glukozy i transporcie tego cukru z krwi do włókien mięśniowych, dlatego bodaj największą popularność zdobył on jako środek przeciwcukrzycowy. więcej…

Witamina D zwiększa zdolności wysiłkowe

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: witamina D, testosteron, receptory androgenowe, IGF-1, insulina, miostatyna, folistatyna, PTH, mTOR, anabolizm białek, masa mięśniowa, zdolności wysiłkowe, siła, szybkość, tężyzna fizyczna.

Nasze ciało jest maszyną biologiczną, zaprojektowaną przez Naturę do wykonywania rozmaitych zadań ruchowych. Kiedy z wiekiem spada spontaniczna potrzeba ruchu – więcej czasu spędzamy przed telewizorem, a nie używane urządzenie psuje się, tak jak stojący na parkingu samochód. Z wiekiem słabną więc nasze zdolności wysiłkowe, a to znowu przyspiesza i pogłębia procesy starzenia się organizmu. Ubywa masy kostnej i masy mięśniowej, szczególnie szybkokurczliwych włókien mięśniowych typu II, odpowiedzialnych za siłę, szybkość i refleks.

Poważnym problemem seniorów są więc częste upadki, kiedy to kruche kości ulegają rozległym uszkodzeniom, prowadzącym do długotrwałego lub nawet trwałego unieruchomienia. Dłuższe unieruchomienie prowadzi do dalszej, szybkiej utraty masy mięśniowej, znowu przyspieszającej procesy starzenia. Mięśnie są bowiem ważną tkanką aktywną metabolicznie, zużywającą chociażby na bieżąco większość dostarczanej z pokarmem glukozy i chroniącą nas tym sposobem przed rozwojem cukrzycy.

więcej…

AMPK/mTOR – minus i plus zasilania muskulatury

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: AMPK, mTOR, trening wytrzymałościowy, trening siłowy, kinazy, fosforylacja, czynniki transkrypcyjne, insulina, IGF-1, testosteron, AICAR, kreatyna, leucyna, kwasy tłuszczowe omega 3, resweratrol, astaksantyna, anabolizm białek, autofagia, masa mięśniowa

Odkrycie i scharakteryzowanie najważniejszych funkcji dwóch szczególnych enzymów – kinazy AMPK i kinazy mTOR – znacznie przybliżyło nas do poznania mechanizmów adaptacji wysiłkowej. Przez moment wydawało się nawet, że znaleźliśmy w tych dwóch molekułach ‘klucze’ do owych mechanizmów… Aktywowana treningiem siłowym mTOR pobudza bowiem anabolizm a hamuje katabolizm białek, przez co rozwija siłę i masę mięśniową, podczas gdy aktywowana ćwiczeniami aerobowymi AMPK hamuje kinazę mTOR, ale jednocześnie pobudza spalanie tłuszczów i biogenezę mitochondriów, co prowadzi do wzrostu wytrzymałości. To znakomicie tłumaczy – dlaczego uprawianie sportów siłowych skutkuje, zaś wytrzymałościowych nie skutkuje przerostem (hipertrofią) tkanki mięśniowej. Szybko uknuto też wniosek, który pozornie zdawały się potwierdzać wcześniejsze badania, że ćwiczenia aerobowe zakłócą wręcz rozwój muskulatury i należy z nich zrezygnować, jeżeli zależy nam na monstrualnej masie mięśni. Dzisiaj jednak nie wygląda to już tak prosto… więcej…

Resweratrol – legalny anabolik

Słowa kluczowe: resweratrol, sterydy anaboliczne, testosteron, kortyzol, insulina, IGF-1, estradiol, sirtuiny, prostata, anabolizm białek, trening siłowy, masa mięśniowa.

Odkrycie przez Takaokę nowej substancji roślinnej nie wzbudziło wielkiego zainteresowania w 1939 roku, w szykującej się do wojny Japonii. Nowoodkrytemu związkowi badacz nasz nadał nazwę resveratrol, co – tłumacząc z łaciny – należałoby odczytać: ‘alkoholowa rzecz ciemiężycy’, bo końcówka ol wskazuje w chemii na alkohol, przedrostek res to po łacinie ‘rzecz’, zaś rośliną, z której wyodrębniono bohatera dzisiejszej opowieści, była ciemiężyca wielkokwiatowa – veratrum grandifolium. Gdyby jednak już wtedy Japończycy dysponowali dzisiejszą wiedzą o resweratrolu, zapewne spróbowaliby wykorzystać go do podnoszenia sprawności bojowej żołnierzy swoich jednostek elitarnych, tak jak robili to w tym samym czasie Niemcy, z dopiero co zidentyfikowanym, męskim hormonem płciowym – testosteronem. więcej…

NADH – siła, masa, wytrzymałość

Słowa kluczowe: NADH, NADPH, Koenade, nukleotydy pirydynowe, ATP, testosteron, insulina, IGF, kreatyna, arginina, tlenek azotu, glutation, PARP, sirtuiny, redukcja tkanki tłuszczowej, anabolizm białek.

NADH – nowy suplement diety, egzystujący na naszym rynku pod nazwą Koenade – promowany jest głównie jako czynnik podnoszący witalność, poprawiający komfort egzystencjalny, sprzyjający długowieczności oraz utrzymaniu młodzieńczego wyglądu i samopoczucia. Jednakże, za Wielką Wodą, zdobywa co raz to większą sławę jako suplement sportowy, ułatwiający rozwój zdolności wysiłkowych. I chociaż wskazuję się tutaj przede wszystkim na jego znaczenie dla sportów wytrzymałościowych, to warto podkreślić, że wnosi on jednocześnie znaczący udział w procesy związane z rozwojem siły i masy mięśniowej. Co więcej – nieliczne jeszcze (niestety) badania na sportowcach dowiodły wyraźnego wpływu suplementacji NADH na poprawę parametrów wysiłkowych głównie w ćwiczeniach o charakterze szybkościowo-siłowym.

Panie, zażywające Koenade dla efektów witalizujących i odmładzających, nie muszą oczywiście obawiać się o niechciane przyrosty muskułów. Mięśnie nie rosną bowiem łatwo, więc – aby rosły – potrzebują silnych bodźców w postaci treningów siłowych, natomiast związki aktywne biologicznie, podobne NADH czy np. kreatyny, zwiększają jedynie efektywność tych ćwiczeń, ułatwiając rozwój muskulatury osobom trenującym.

A w jaki sposób Koenade wpływa na poprawę tężyzny fizycznej (?) – posłuchajmy… więcej…

Wzmacniacze testosteronu

Słowa kluczowe: testosteron, steroidy anaboliczno-androgenne, receptory androgenowe, czynniki transkrypcyjne, reaktywne formy tlenu, wolne rodniki tlenowe, anabolizm białek.

Nie, nie będzie to artykuł o stymulatorach syntezy i uwalniania testosteronu, takich jak steroidy roślinne, występujących np. w tribulusie czy żeń-szeniu. Przyjmowanie tych fitozwiązków bioaktywnych, np. w postaci suplementów, faktycznie – prowadzi do wzrostu poziomu tego hormonu w krwiobiegu. Uważa się, że za efekt ten odpowiada podobieństwo budowy chemicznej fitosteroli do steroidowych hormonów płciowych – grupy regulatorów metabolizmu, do której należy właśnie testosteron. Z uwagi na to podobieństwo, steroidy roślinne modyfikują oś przysadka-gonada oraz syntezę, transport i metabolizm testosteronu, co ostatecznie daje właśnie wspominany tu efekt. więcej…

LEUCYNA–ANABOLIKIEM

Słowa kluczowe: leucyna, BCAA, insulina, somatotropina, testosteron, cholesterol, fernezyl, geranyl, Ras, Rho, mTOR, receptory androgenowe, PPAR alfa, SCFA, anabolizm białek, anabolizm

Zarówno leucyna, jak też pozostałe aminokwasy rozgałęzione (BCAA), od lat cieszą się wielkim powodzeniem pośród sportowców. W wielu badaniach udowodniono, że ich stosowanie sprzyja rozwojowi beztłuszczowej masy ciała. A że beztłuszczowa masa ciała to nic innego, jak czyste mięśnie zbudowane z białek, wydaje się więc oczywistym, że leucyna stymuluje produkcję (anabolizm) białek, czyli że jest anabolikiem. I chociaż wykorzystujemy przez ostatnie ćwierćwiecze leucynę – jako legalny środek anaboliczny w sporcie – to nadal naukowcy nie są zgodni co do mechanizmów jej anabolicznej aktywności. I nic w tym dziwnego – skoro wciąż odkrywają tutaj jakieś nowe szlaki, o których wcześniej nie mieli ‘zielonego pojęcia’.

Sam niejednokrotnie opisywałem mechanizmy anabolicznej aktywności leucyny i pozostałych BCAA (ostatnio bodaj w mojej książce – „Legalne anaboliki”), zawsze uzupełniając kolejne publikacje o nowe ustalenia nauki. Dzisiaj jednak znowu przyszedł czas na aktualizacje, których dokonuję niniejszym artykułem… więcej…

Estrogeny – androgenami

Słowa kluczowe: estrogeny, androgeny, gestageny, testosteron, progesteron, estradiol, receptory androgenowe, koregulatory, anabolizm białek, masa mięśniowa.

W numerze 50/2009 Newsweek’a ukazał się artykuł pióra Pani Jolanty Chyłkiewicz, pod tytułem: „Żeńskie hormony męskości”. Autorka stawia w nim dosyć śmiałą tezę, że „to nie testosteron, lecz kobiece hormony robią z mężczyzny prawdziwego macho”. Ponieważ teza to o tyleż śmiała, co kontrowersyjna, dlatego koledzy „wywołali mnie do tablicy”… więcej…

 

Reklama na stronie slawomirambroziak.pl:

biuro@wydawnictwopiktogram.pl
Katarzyna Ambroziak - 601 312 342