Likopen – nie tylko dla mężczyzn

Wydrukuj ten artykuł

Autor: Sławomir Ambroziak

Słowa kluczowe: likopen, astaksantyna, kryptoksantyna, luteina, zeaksantyna, receptory RAR gamma, masa i siła mięśni.

Likopen to barwnik roślinny, spokrewniony z popularnym beta karotenem marchewki i przez to zaliczany do grupy barwników roślinnych, zwanych karotenoidami. Występuje przede wszystkim, jak pewnie wszyscy wiemy, w pomidorach i arbuzach. Likopen znany jest głównie ze swoich właściwości ochronnych względem prostaty, a w związku z tym polecany jako suplement diety w pierwszej kolejności mężczyznom. Jedno z niedawnych badań pokazało jednak, że likopen może nieść pożytek również niewiastom, a szczególnie paniom u progu jesieni życia oraz kobietom aktywnym fizycznie.

Przybywa nam w społeczeństwie pań korzystających z rozmaitych form rekreacji ruchowej. Pośród kobiet rośnie na szczęście świadomość faktu, m.in. za sprawą aktywnych fizycznie celebrytek, że bez ruchu nie ma wymarzonej sylwetki. Odchudzanie bez aktywności fizycznej prowadzi bowiem głównie do utraty mięśni przy oszczędzaniu tłuszczu, co fatalnie odbija się na estetyce ciała, które traci wtedy  swoją ponętną jędrność kształtowaną przez tkankę mięśniową. A ponieważ upływ lat manifestuje się stopniową utratą mięśni, które to zjawisko nazywane jest fachowo sarkopenią, dlatego dzięki rozmaitym ćwiczeniom kobieta może zachować ponętny wygląd na przekór swojej metryce. Do tego dochodzi jeszcze aspekt zdrowotny… aktywność fizyczna i odpowiednia konstytucja mięśni chronią nas przed chorobami metabolicznymi, przyspieszającymi obrót wskazówek zegara biologicznego, takimi jak cukrzyca, miażdżyca czy nadciśnienie. Lata badań doprowadziły naukowców do wniosku, że stan naszych mięśni może być wskaźnikiem stopnia zaawansowania procesu starzenia się organizmu. A wniosek ten inspiruje ich z kolei do badań nad czynnikami, m.ni. dietetycznymi, wpływającymi korzystnie na mięśnie i wspomagającymi na tej drodze pracę nad sylwetką oraz walkę ze starością i chorobami wieku późnego.

W obszarze zainteresowań podchodzących w ten sposób do sprawy badaczy pozostają właśnie od pewnego czasu barwniki karotenoidowe. Okazuje się bowiem, że związki z tej grupy posiadają w mięśniach punkty swojego uchwytu aktywowane ich obecnością, nazywane receptorami kwasu retinowego typu gamma, a oznaczone symbolem RAR gamma. Natomiast aktywacja receptora RAR gamma zwiększała w badaniach na zwierzętach o ponad 70% masę mięśniową myszy, w porównaniu z grupą gryzoni kontrolnych (Di Rocco, 2015). Tak więc w ślad za tym, również w badaniach na zwierzętach, m.in. ustalono, że podawany myszom przez 14 dni beta karoten w dawce 0.5 mg dziennie powoduje wyraźny przyrost wagi i siły ich mięśni, a także wzrost przekroju poprzecznego włókien mięśniowych gryzoni (Kitakaze, 2015).

Nie zabrakło tu również oczywiście badań z udziałem ochotników. Jako przykład możemy podać  eksperyment chińskich naukowców, którzy badali m.in. poziom trzech karotenoidów – beta karotenu, luteiny i zeaksantyny (dwa ostatnie odpowiadają m.in. za barwę żółtek jaj i ziaren kukurydzy) – w krwiobiegu ponad 1500. ochotników i obserwowali przez ponad 3 lata m.in. zmiany w obrazie ich mięśni szkieletowych. Jak się okazało, poziom wszystkich trzech karotenoidów wykazywał znaczącą, dodatnią korelację z rozmiarem masy mięśniowej, a różnica w wadze muskułów na korzyść ochotników przyjmujących najwięcej karotenoidów, w porównaniu ze spożywającymi ich najmniej, wahała się w przedziale 1.77-2.34%. (Chen, 2016). Ale już we wcześniejszych pracach naukowych, wykorzystujących niemal identyczny (jak powyższy) model badawczy, obserwowano niezwykle wyraźną, dodatnią korelację pomiędzy poziomem karotenoidów we krwi a sprawnością ruchową, tężyzną fizyczną i siłą mięśniową ochotników (Semba, 2003; Cesari, 2004; Semba, 2006). Przy czym różnica siły na korzyść ochotników przyjmujących najwięcej karotenoidów, w porównaniu ze spożywającymi ich najmniej, wynosiła tu średnio ok. 75% (Lauretani, 2008).

Przeprowadzono również badanie na 35. zdrowych kobietach po menopauzie, którym podawano 12 mg astaksantyny przez 8 tygodni, obserwując wpływ tego wytwarzanego przez algi barwnika gromadzącego się w mięsie łososia na różne parametry fizyczne i biochemiczne, związane z procesami starzenia się organizmu. Zaobserwowano wiele niezmiernie pozytywnych efektów działania astaksantyny, ale najciekawszy w kontekście dzisiejszych rozważań wydaje się jeden: średni przyrost masy mięśniowej o 90 gramów (Iwabayashi, 2009). Jednakże już znacznie wcześniej podzielono 40. uczniów szkoły medycznej na dwie równe grupy, podając jednej przez 6 miesięcy 4 mg astaksantyny, zaś drugiej – nieaktywne placebo. Przed rozpoczęciem doświadczenia zmierzono siłę uczestników w teście uginania nóg na tzw. maszynie Smitha. Kiedy test ten powtórzono po 6 miesiącach, uczniowie z grupy placebo wykonali średnio po 9 ugięć więcej, podczas gdy ich koledzy z grupy astaksantyny – po 27. Przyrost siły mierzony tym testem wyniósł więc w pierwszej grupie tylko 22, natomiast w drugiej – 62% (Malmsten, 1997).

Z powyższych badań możemy wyciągnąć więc wniosek, że barwniki karotenoidowe są zdolne zarówno wspomagać mięśnie przekwitających kobiet, jak też młodych osób aktywnych fizycznie. A jakie wnioski płyną z wykonanego ostatnio w tym obszarze dociekań naukowych badania…?

W badaniu tym oszacowano poziom pobrania czterech karotenoidów – kryptoksantyny (barwnika mandarynek), luteiny, zeaksantyny i likopenu – przez prawie 26 tys. dojrzałych mieszkańców płci obojga angielskiego hrabstwa Norfolk, który skonfrontowano z przeciętnym, procentowym udziałem tkanki mięśniowej w ogólnej wadze ciała zakwalifikowanych do udziału w tym eksperymencie ochotników. Opracowanie statystyczne uzyskanych danych pokazało tutaj wyraźną, dodatnią korelację pomiędzy wielkością spożycia karotenoidów a masą mięśniową zarówno kobiet, jak też i mężczyzn; największa różnica w wielkości masy mięśniowej pomiędzy osobnikami spożywającymi najwięcej i najmniej karotenoidów wyniosła 2.5% na korzyść tych pierwszych. Jednakże bezpośrednią, dodatnią korelację pomiędzy spożyciem likopenu a masą mięśniową wyryto jedynie u kobiet. Nie oznaczało to jednak, że likopen nie niósł żadnego pożytku dla mięśni mężczyzn… Wprawdzie bowiem nie wykryto tu bezpośredniej korelacji, jednakże suma spożycia wszystkich karotenoidów odpowiadała wyższej masie mięśniowej mężczyzn, aniżeli poziom pobrania odpowiednio kryptoksantyny, luteiny i zeaksantyny.

Ostatecznie wyglądało więc to wszystko w ten sposób, jakby sam likopen wpływał pozytywnie jednie na masę mięśniową kobiet, natomiast w przypadku mężczyzn wzmacniał pozytywne efekty działania na ich mięśnie wszystkich pozostałych karotenoidów (Hayhoe, 2016).

Be Sociable, Share!
Be Sociable, Share!

Reklama na stronie slawomirambroziak.pl:

biuro@wydawnictwopiktogram.pl
Katarzyna Ambroziak - 601 312 342

Polityka prywatności

Podstawa prawna RODO

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy

Administrator Danych Osobowych

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest firma PIKTOGRAM. z siedzibą w Warszawie, ul. Międzynarodowa 38/40, kod pocztowy 03-922, adres e-mail: biuro@wydawnictwopiktogram.pl, tel. 601312342

Cel i interes

Przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych będzie się odbywać na podstawie art. 6 RODO i w celu marketingowym Administrator powołuje się na prawnie uzasadniony interes, którym jest zbieranie danych statystycznych i analizowanie ruchu na stronie internetowej.

Dobrowolne wyrażenie zgody poprzez ustawienia przeglądarki

Podanie danych osobowych na stronie internetowej www.sylwetka-uroda-zdrowie.pl jest dobrowolne. Podstawą przetwarzania danych jest moja zgoda. Mam wpływ na przeglądarkę internetową i jej ustawienia. Odbiorcami danych osobowych mogą być Google, Facebook,. Mam prawo wycofania zgody w dowolnym momencie poprzez zmianę ustawień w przeglądarce. Dane osobowe będą przetwarzane i przechowywane w zależności od okresu używania technologii. Mam prawo zażądania od administratora dostępu do moich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania tych danych, a także prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego. Profilowanie używane jest w Google Analytics, Google AdWords, Facebook Pixel. W sytuacji wniesienia sprzeciwu wobec profilowania, prosimy zoptymalizować odpowiednio przeglądarkę.

W przypadku pytań dotyczących przetwarzania danych osobowych prosimy o kontakt . Sposoby kontaktu z inspektorem ochrony danych w firmie Piktogram z siedzibą w Warszawie, to: adres korespondencyjny ul.Międzynarodowa 38/40a/204, adres e-mail: biuro@wydawnictwopiktogram.p., tel. 60131234.

Czas przetwarzania danych osobowych

Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres od 30 dni do 5 lat do czasu wykorzystywania możliwości marketingowych i analizy danych potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Prawa użytkownika strony internetowej

Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, jak i również prawo do ograniczenia ich przetwarzania/ prawo do cofnięcia zgody, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych. Przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, jeśli Pani/Pana zdaniem, przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana – narusza przepisy unijnego rozporządzenia RODO.